Studium Pracy Socjalnej

Kazimiera Wódz

 

Kierownik:

prof. zw. dr hab. Kazimiera Wódz

 
 
 
 
pok. 215,
tel. 032 359 1779
mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

 

 

Pracownicy:
  • dr hab. Krystyna Faliszek, pok. 215, tel. 032 359 1779, mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
  • dr Ewa Leśniak–Berek, pok. 048, tel. 032 359 2134, mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
  • dr Witold Mandrysz, pok. 048A, tel. 032 359 2134, mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
  • dr Sabina Pawlas–Czyż, pok. 048A, tel. 032 359 2134, mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
  • mgr Barbara Słania, pok. 048A, tel. 032 359 2134, mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
  • mgr Monika Szpoczek-Sało, pok. 048A, tel. 032 359 2134, mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Kontakt:

Sekretariat Studium Pracy Socjalnej

Katarzyna Iwanow
tel./fax. 32 359 2127, tel. 32 359 1724
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
pokój 1 B


Historia: 

Studium Pracy socjalnej zostało powołane w 1994 roku jako jednostka dydaktyczna Instytutu Socjologii odpowiedzialna za realizację trzyletnich zawodowych studiów socjologicznych o specjalności Praca socjalna, a także studiów II stopnia o specjalności: Praca socjalna – organizowanie społeczności lokalnej. Od roku akademickiego 2009/2010 zostaje uruchomiony nowy kierunek Praca Socjalna. Od początku istnienia, tj. od 1994 roku Studium kieruje jego inicjatorka prof. zw. dr hab. Kazimiera Wódz.

Celem Studium jest kształcenie kompetentnej, profesjonalnej kadry przygotowanej do pracy w szeroko rozumianym obszarze pomocy społecznej oraz profesjonalistów w dziedzinie komunikowania społecznego. Program nauczania jest zgodny ze standardami kształcenia określonymi dla kierunku socjologia oraz kierunku praca socjalna. Wykładowcami w Studium są pracownicy naukowo-dydaktyczni Uniwersytetu Śląskiego: Wydziału Nauk Społecznych, Prawa i Administracji, Pedagogiki i Psychologii, Śląskiej Akademii Medycznej, a także zapraszani do prowadzenia zajęć warsztatowych praktycy, organizatorzy pomocy społecznej, terenowi przedstawiciele organizacji pozarządowych. Studium Pracy Socjalnej Instytutu Socjologii prowadzi współpracę z ośrodkami naukowymi w Polsce i za granicą, korzysta z ich doświadczeń badawczych i praktycznych.
 
Ważnym źródłem inspiracji w tworzeniu, udoskonalaniu i realizacji programu kształcenia były i są nadal liczne kontakty z praktykami, czynnymi pracownikami socjalnymi, terapeutami, specjalistami, wolontariuszami oraz przedstawicielami trzeciego sektora naszego regionu. Współpraca z placówkami pomocy społecznej regionu i z organizacjami pozarządowymi jest od początku istnienia Studium traktowana jako ważny i niezbędny element przygotowania zawodowego studentów, zapewniający integrację wiedzy teoretycznej z praktyką.
Kształcenie akademickie w ramach Studium Pracy Socjalnej ma charakter dwuetapowy i jest prowadzone w trybie stacjonarnym i niestacjonarnym. Ukończenie trwającego trzy lata, pierwszego stopnia studiów, otwiera drogę do kontynuacji kształcenia na studiach drugiego stopnia i uzyskania tytułu magistra.

Studia I stopnia:
  • Celem kształcenia na poziomie pierwszego stopnia jest wyposażenie absolwentów w wiedzę i kompetencje niezbędne w pracy socjalnej prowadzonej bezpośrednio z indywidualnym przypadkiem, działaniach grupowych czy szeroko zakrojonej współpracy ze społecznością lokalną. Absolwenci studiów pierwszego stopnia kierunku Praca socjalna posiadają przygotowanie do wykonywania zawodu pracownika socjalnego, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Studenci przygotowywani są do pracy w szeroko rozumianej pomocy społecznej, w organizacjach pozarządowych, jak również w administracji rządowej i samorządowej, odpowiedzialnej za realizację zadań polityki społecznej w skali lokalnej i regionalnej. Ponadto posiadają umiejętność przeprowadzenia i opracowania diagnozy problemów społecznych oraz konstruowania strategii ich rozwiązywania.
  • Założenia, na których opiera się program kształcenia w Studium sprowadzają się do stwierdzenia, że profesjonalna praca socjalna polega na mobilizowaniu ludzi do samodzielności i odpowiedzialności za swoje życie. Praca socjalna powinna wspierać postawy obywatelskie i aktywnie przeciwstawiać się wszelkim przejawom dyskryminacji społecznej. Działania powinny mieć charakter otwarty i aktywizujący. Dlatego priorytetem w kształceniu jest dążenie do tego, aby absolwent studiów był człowiekiem pełnym inicjatywy, łatwo nawiązującym kontakty, umiejącym współpracować ze środowiskiem lokalnym, instytucjami rządowymi i pozarządowymi, dysponującym rozległą wiedzą i umiejętnościami.
  • Program studiów pierwszego stopnia ma charakter interdyscyplinarny, z przewagą przedmiotów humanistyczno-społecznych. Studenci rozpoczynają edukację od podstawowych kanonów wiedzy niezbędnej dla przyszłego humanisty. Wiedza ta obejmuje zasób wiadomości z zakresu socjologii, demografii, psychologii, pedagogiki i filozofii. Kompetencje wynikające z tak zakrojonego kształcenia pozwalają między innymi na planowanie działań w zakresie animacji społeczno-kulturowej, koordynowanie działań resocjalizacyjnych czy uwzględnianie czynników demograficznych w procesach dynamiki społecznej. 
  • Bogactwo i wszechstronność podejmowanej problematyki, dostarcza wiedzy i kompetencji osobom aspirującym do tego trudnego zawodu. Podkreślenia wymagają starania by minimum 1/3 godzin zajęć na studiach licencjackich była przeznaczona na zajęcia praktyczne (ćwiczenia, warsztaty) oraz zajęcia w odpowiednich instytucjach pomocy społecznej. Praktyki zawodowe realizowane w trakcie studiów, mają na celu zapoznanie studentów z warsztatem i specyfiką zawodu pracownika socjalnego. Studenci mają sposobność skonfrontowania nabytej wiedzy teoretycznej z jej praktycznym zastosowaniem.
  • Warunkiem ukończenia studiów pierwszego stopnia, oprócz zaliczenia przedmiotów zawartych w programie, jest przygotowanie projektu socjalnego będącego propozycją rozwiązania problemu w praktyce. Częstokroć projekty te są w rzeczywistości realizowane w ośrodkach i instytucjach pomocy społecznej, co podkreśla w sposób szczególny zasadność ich opracowywania.
  • Aktualnie realizowany program kształcenia był sukcesywnie dostosowywany do pojawiających się potrzeb i stawianych wymogów. Od roku akademickiego 2004/2005 program studiów licencjackich uwzględnia standardy nauczania dla studiów socjologicznych, od roku 2007/2008 został dostosowany do nowych standardów kształcenia, a od roku 2008/2009 wzbogacony o przedmioty wymagane rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2008 roku w sprawie specjalności przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego realizowanej w szkołach wyższych (Dz. U. z 2008 roku Nr 27, poz. 158). Od roku akademickiego 2009/2010, w miejsce specjalności praca socjalna na kierunku Socjologia uruchomiony został kierunek Praca Socjalna, którego standard kształcenia został opracowany przy zaangażowaniu zespołu Studium Pracy Socjalnej pod kierownictwem prof. zw. dr hab. Kazimiery Wódz.

Studia II stopnia:
  • Programy studiów na poziomie magisterskim są regularnie dostosowywane tak, by ich treści odpowiadały nie tylko standardom uniwersyteckim, ale również aktualnym potrzebom i wyzwaniom w obszarach działania zawodowego absolwentów.
  • Studia drugiego dostarczają absolwentom szerokiej, interdyscyplinarnej wiedzy, dzięki której są merytorycznie przygotowani do pracy socjalnej. Aby mogli pełnić rolę organizatora społeczności lokalnej, powinni znać społeczne mechanizmy funkcjonowania tej społeczności oraz posiadać wiedzę w zakresie prawnych podstaw lokalnej samorządności. Konieczna jest również umiejętność diagnozowania problemów i kwestii społecznych oraz posiadanie technicznych umiejętności pracy ze społecznością lokalną i jej członkami. 
    Warunkiem ukończenia studiów drugiego stopnia, oprócz zaliczenia przedmiotów zawartych w programie, jest przygotowanie pracy magisterskiej.
  • Od początku funkcjonowania Studium kwalifikacje zawodowe zdobyło ponad 2 500 absolwentów 3-letnich studiów licencjackich stacjonarnych i niestacjonarnych. Dyplomy magisterskie uzyskało w tym okresie ponad 1500 osób. W Studium przygotowano także i obroniono wiele rozpraw doktorskich związanych z problematyką pomocy społecznej i pracy socjalnej.

Inne formy kształcenia:
  • Działalność Studium Pracy Socjalnej to również zaangażowanie w prowadzenie innych form kształcenia.
  • Podyplomowe Studia Organizacji Pomocy Społecznej: Studia podyplomowe zostały uruchomione w roku akademickim 1997/1998. Pełny cykl trwa trzy semestry i kończy się przygotowaniem pracy z zakresu pomocy społecznej. Studia przeznaczone są dla osób z wyższym wykształceniem, zarówno dla kadry kierowniczej jak i szeregowych pracowników instytucji pomocy społecznej. Ich celem jest uzupełnienie, poszerzenie i podnoszenie zdobytych wcześniej kwalifikacji zawodowych w dziedzinie kierowania instytucjami pomocy społecznej. Do tej pory studia podyplomowe ukończyło ok. 300 osób. 
  • Specjalizacja I i II Stopnia w Zawodzie Pracownik Socjalny: Studium Pracy Socjalnej posiada także uprawnienia do prowadzenia kursów szkoleniowych w zakresie Specjalizacji I i II Stopnia w Zawodzie Pracownik Socjalny. Zasadniczym celem zajęć realizowanych w ramach prowadzonych szkoleń jest umożliwienie osobom pracującym już w zawodzie, aktualizację i uzupełnienie ich dotychczasowej wiedzy i umiejętności (I stopień specjalizacji), lub uzyskanie specjalizacji w pracy z wybraną kategorią klientów pomocy społecznej (II stopień specjalizacji). W 1998 r. uruchomiono pierwszy cykl szkoleniowy dla Specjalizacji I Stopnia. Ogółem uruchomiono dwie edycje kursu specjalizacyjnego w zakresie I stopnia specjalizacji. Kurs Szkoleniowy w zakresie Specjalizacji II Stopnia w Zawodzie Pracownik Socjalny został uruchomiony w roku akademickim 2003/2004. Do tej pory zakończono pięć edycji szkoleń, w tym trzy finansowane przez Europejski Fundusz Społeczny. W sumie przeszkolono ponad 200 osób.
  • Studium Pracy Socjalnej czyni również starania w projektowaniu i pozyskiwaniu środków z Europejskiego Funduszu Społecznego na cele szkoleniowe i badawcze. Efektem tych starań było przygotowanie projektu wysoko ocenionego przez Komisję Oceny Projektów i uzyskanie środków na realizację szkolenia specjalizacji II stopnia w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004-2006 pod nazwą: Cykl Szkoleń Ustawicznych dla Profesjonalnej Kadry Pomocy Społecznej realizowanego w latach 2005-2007. Dla uczestników szkolenia zespół dydaktyczny opracował skrypt pt. Praca socjalna wobec współczesnych problemów społecznych (S. Pawlas-Czyż, K. Wódz, (red.), Wydawnictwo Edukacyjne AKAPIT, Toruń 2007) obejmujący treści omawiane w trakcie zajęć i ułatwiający przygotowanie do egzaminu zdawanego przed Centralną Komisją Egzaminacyjną. 

Działalność naukowo-badawcza i dydaktyczna do roku 2008:
  • Uzupełnieniem prowadzonej działalności dydaktycznej Studium są konferencje naukowe integrujące wykładowców, studentów oraz praktyków. Taki charakter miały m.in. Konferencja międzynarodowa Community Social Action: Focus on the Roles of the Voluntary Sector in Poland and USA (27–29.10.1997 r., Katowice); VIII Zjazd Polskiego Stowarzyszenia Szkół Pracy Socjalnej (25–26.09.1998 r., Katowice); Międzynarodowa konferencja Praca socjalna i wolontariat w jednoczącej się Europie (04–05.05.2002 r., Katowice) czy seminarium naukowe Organizowanie społeczności lokalnej w przeciwdziałaniu marginalizacji społecznej (18.03.2003 r., Katowice). 
  • W organizowaniu konferencji uczestniczy również aktywnie Koło Naukowe Studium Pracy Socjalnej: Śląskie Forum Dialogów Europejskich (21.02.2005 r., Katowice); Wizerunek dziecka w kampaniach społecznych (06.12.2005 r., Katowice); PR(e)Lekcja, czyli PRL dla początkujących (20.04.2006 r., Katowice). Studenci zrzeszeni w Kole działają zasadniczo na dwu płaszczyznach. Pierwsza z nich dotyczy organizowanych spotkań z ludźmi zajmującymi się szeroko pojętymi działaniami pomocowymi (goszczono m. in. członków zarządu polskiej La Strady, katowickich streetworkerów, kuratorów więziennych oraz specjalistów, którzy pomagają innym walczyć z problemami społecznymi). Spotkania mają najczęściej charakter otwartych wykładów, po których odbywają się dyskusje z zaproszonymi gośćmi. Drugą płaszczyzną, na której skupia się działalność są akcje charytatywne. Koło Naukowe jest inicjatorem corocznej świątecznej zbiórki zabawek, słodyczy, książek i pieniędzy dla dzieci z rodzin dysfunkcyjnych, połączonej z konkursami, kiermaszem i tradycjami świątecznymi przy wspólnym stole. Podobna akcja odbywa się z okazji Dnia Dziecka - Uśmiech dla dzieciaków.
  • Pracownicy związani ze Studium Pracy Socjalnej uczestniczą w licznych projektach badawczych w ramach grantów, badań statutowych i badań własnych. W latach 1994–97 zespół pod kierunkiem prof. Kazimiery Wódz prowadził badania finansowane w ramach grantu KBN pt. Procesy marginalizacji tradycyjnych zbiorowości robotniczych miast Górnego Śląska, którego efektem jest raport z badań Górnicy wobec wyzwań restrukturyzacji (/red./ K.Wódz. UNDP, Program Zrównoważonego Rozwoju Społecznego Województwa Katowickiego, Katowice 1997) oraz praca Górnicy. Zbiorowości górnicze u progu zmian (K. Faliszek, K. Łęcki, Kazimiera Wódz, Śląsk, Katowice 2001). 
  • W latach 1994-1997 w ramach badań statutowych realizowano prace badawcze w odnośnie tematu Kulturowe bariery transformacji ekonomicznej Górnego Śląska. Natomiast w latach 1995-1998 w ramach badań własnych pracownicy realizowali projekt badawczy pt. Społeczne skutki deindustrializacji, którego wynikiem są między innymi prace: Rewitalizacja starych dzielnic mieszkalno-przemysłowych (/red./ K. Wódz, N. Juzwa, Katowice 1996) oraz Praca socjalna w środowisku zamieszkania (K. Wódz, Warszawa 1996).  
  • Jednym z pierwszych większych projektów międzynarodowych prowadzonych w Uniwersytecie Śląskim w ramach V Programu Ramowego, był realizowany w latach 2003-2006 program Organised Civil Society And European Governance (CIVGOV), na którego czele stał profesor Carlo Ruzza z Uniwersytetu w Trento, a badaniami w Polsce kierowała profesor Kazimiera Wódz. Kluczowym wątkiem projektu była ocena otwartości i reaktywności systemów politycznych na inicjatywy i oczekiwania zgłaszane przez organizacje obywatelskie (red. K. Wódz, Negocjowana demokracja czyli europejskie governance po polsku, Warszawa 2008).  
  • Studium Pracy Socjalnej kontynuowało współpracę przy tworzeniu Międzynarodowych Studiów Uzupełniających „Social Work-Social Economy” (SOWOSEC). Projekt ten koordynowany przez Wyższą Szkołę Pracy Socjalnej w Wiedniu, finansowany jest w ramach programu SOCRATES/ERASMUS UE. W skład zespołu wchodzą przedstawiciele Szkół Pracy Socjalnej z Austrii, Niemiec, Czech, Słowacji, Polski, Węgier, Francji i Szwajcarii. W listopadzie 2008 r. odbyło się spotkanie robocze zespołu w Wiedniu, połączone z uroczystym otwarciem kierunku Social Work Social Economy w FH Campus Wien, w którym uczestniczyli przedstawiciele Studium Pracy Socjalnej.  
  • W 2008 r. opracowano na podstawie doświadczeń projektu SOWOSEC program studiów podyplomowych w zakresie Praca Socjalna i Ekonomia Społeczna. Przygotowano również wymaganą dokumentację dla otwarcia tych studiów w Uniwersytecie Śląskim i rozpoczęto procedury akredytacyjne. W dalszej perspektywie planuje się przekształcenie studiów podyplomowych w studia drugiego stopnia, co pozwoli w pełni zrealizować plany założone w projekcie SOWOSEC.  
  • Studium Pracy Socjalnej jest członkiem Polskiego Stowarzyszenia Szkół Pracy Socjalnej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Szkół Pracy Socjalnej (EASSW) i Międzynarodowego Stowarzyszenia Szkół Pracy Socjalnej (IASSW). 
  • Bogate doświadczenia zdobyte w trakcie 15-letniej pracy dydaktycznej, badawczej i szkoleniowej stawiają Studium Pracy Socjalnej w szeregu ośrodków dydaktycznych mających istotne znaczenie w kształceniu i badaniach dla pracy socjalnej. Swoją wielokierunkową działalnością Studium wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym i zapotrzebowaniom środowisk reprezentujących pomoc społeczną. Studium stale się rozwija, poszukując wciąż nowych płaszczyzn dla swoich działań i uwzględniając przy tym zmieniającą się rzeczywistość społeczno-gospodarczą oraz prawną.
 opracowanie: dr Ewa Leśniak-Berek